Robienie perfum olejowych, przydatne informacje

Wysłane dnia przez Dobrosław Żybort

Dlaczego perfumy olejowe

Robię perfumy olejowe bo takie wydają mi się bardziej intymne, mają mniejszą projekcje zapachu. Zapach trzyma się bliżej skóry.

Oleje bazowe

Do testowania nowych mieszanek używam rozcieńczonych substancji (olejków, proszków, absolutów), przeważnie 20% we frakcjonowanym oleju kokosowym (FOK) bo jest tańszy. Do gotowych perfum używam olej jojoba i w większości przypadków nierozcieńczonych substancji. Jak coś jest gęste (jak np. absolut labdanum) to używam rozcieńczonej wersji bo tak jest łatwiej a FOK i olej jojoba mieszają się bez problemu.

Narzędzia i metodologia

Waga jubilerska

W perfumiarstwie pracuje się na dokładnej wadze produktów, nie na kroplach. Polecam wagę jubilerską - wystarczy dokładność do 0.01 grama, ale lepsza będzie 0.001 grama. Precyzyjna waga przydaje się zwłaszcza przy testowaniu nowych zapachów, kiedy robisz małe ilości gotowej mieszanki.

Niestety, dodając czegoś bardzo mało, wagi mogą nie zarejestrować dodania jednej kropli. Zapisuję wtedy na oko ile mniej więcej to będzie wagi - bo na przykład widzę, że 3 krople to będą około 40 miligramów innych substancji. Chodzi o to, żeby później skalując i robiąc większą partię, mniej więcej wiedzieć jaką ilość trzeba pomnożyć.

Dokumentowanie eksperymentów

Zapisuj wszystko co robisz - każdy test, każdą próbę. Nigdy nie ma pewności jaki będzie efekt końcowy, a jeśli wyjdzie coś naprawdę dobrego, łatwo będzie odtworzyć to co zrobiłeś, skalując wagę do większej ilości. Możesz wszystko zapisywać w zwykłym notatniku, ja osobiście używam darmowej strony molequles.app.

Pipety

Przy mieszaniu perfum używam małych 0,2 ml jednorazowych pipet - osobną pipetę do każdej substancji. Możesz też używać szklanych pipet, ale musisz później pamiętać, żeby dobrze je umyć - pewnie trzeba by je wymoczyć w alkoholu przez kilka godzin po każdym użyciu. Chodzi o to, żeby nie nastąpiła kontaminacja między różnymi substancjami zapachowymi. Większe pipety stosuję do frakcjonowanego oleju kokosowego i oleju jojoba, bo tych dodaje się po prostu więcej.

Przygotowanie miejsca pracy

Gdy zaczynasz mieszanie perfum, pamiętaj żeby coś podłożyć pod buteleczki - nie chcesz, żeby później biurko dziwnie pachniało. Może być to folia lub szklana płyta, którą później łatwo wyczyścisz alkoholem. Pamiętaj, że zawsze coś się rozleje lub wysypie, choć trochę.

Nakrętki polycone

Zarówno ukrecone.com jak i lawendy.pl przesyłają składniki w butelkach z zakraplaczami. Wyrzucam te zakraplacze i nakrętki, zamieniając je na nakrętki typu polycone - dzięki temu łatwo mogę się dostać pipetami do środka, a jednocześnie butelki są szczelne. Takie nakrętki można dostać w sklepie perfumiarz.pl (jeśli nie ma na stronie, można do nich napisać).

Balansowanie zapachów

Ta technika to uproszczona wersja metody Jean Carles, nazwana od jej pomysłodawcy.

Kiedy balansuję materiały ze sobą, używam do tego papieru do akwareli. Najpierw daję po jednej kropli każdego zapachu i wącham, jak ze sobą współgrają. Następnie, jeśli jeden materiał jest zbyt silny, dodaję kroplę materiału słabszego do momentu, aż jestem zadowolony z efektu końcowego (pamiętaj o zapisywaniu wszystkiego!).

W tym wypadku możemy pracować na kroplach, bo liczy się bardziej współczynnik pomiędzy testowanymi zapachami. Jeśli stosunek to 1:3 krople, to wiem, że jak dodam jednej substancji 1g, to drugiej muszę dodać 3g w gotowym produkcie, żeby te zapachy zbilansować.

Maceracja

Po zmieszaniu trzeba odstawić perfumy na minimum 24-48 godzin, żeby przeszły proces maceracji (mieszania się). Dopiero wtedy ma sens sprawdzać, jaki mają zapach.

Bezpieczeństwo - standard IFRA

Bezpieczeństwo przede wszystkim, dlatego staram się we wszystkich formułach stosować standard IFRA. Standard ten mówi, jaka jest zalecana maksymalna ilość różnych substancji w gotowej mieszance. Część sklepów udostępnia te informacje o większości swoich sprzedawanych substancji. Jeśli sklep tego nie udostępnia, przeważnie wystarczy poszukać te informacje w internecie - na przykład wpisując nazwę substancji z dopiskiem “IFRA”.

Trzeba pamiętać, że to, że coś jest poniżej limitu IFRA, nie znaczy, że ktoś nie może być uczulony na daną substancję. Tak jak np. moja mama reaguje na miętę mimo że dbam o to żeby być poniżej limitu IFRA dla niej. Przy produkcji perfum patrzymy na kategorię 4 IFRA (produkty kosmetyczne pozostające na skórze).

Przedłużanie trwałości perfum

Witamina E

Do perfum dodaję również witaminę E, żeby wydłużyć ich trwałość i chronić przed utlenianiem. Niedużo - około 0,5%.

Ochrona przed światłem

Żeby chronić gotowe perfumy przed światłem, używam brązowych buteleczek. Gdybym używał przezroczystych buteleczek, musiałbym stosować filtry UV chroniące składniki perfum przed słońcem.

Gdzie kupować

Sklepy w Polsce

Korzystam z czterech sklepów do kupowania substancji zapachowych:

AliExpress

Nie kupuję substancji zapachowych na AliExpress - nigdy nie masz pewności co dostaniesz i nie stosują się do standardów bezpieczeństwa jakie mamy w Europie. Za to AliExpress jest dobrym źródłem akcesoriów, takich jak pipety, blottery (paski testowe) czy buteleczki, których jest tam większy wybór niż w Polsce.

Naturalne vs syntetyczne składniki

Naturalne olejki mogą się różnić zapachem w zależności od dostawcy, a nawet od tego samego dostawcy, tylko kupowanego w różnych okresach. Sztuczne molekuły nie mają tego problemu - zawsze pachną tak samo.

Niektóre substancje mają tak silny zapach, że praktycznie nie da się ich używać nierozcieńczonych.

Mit naturalności

Tylko dlatego, że coś jest naturalne, nie znaczy, że jest bezpieczniejsze od sztucznych składników. Często naturalne składniki są dużo bardziej ograniczone w końcowym produkcie. Przykładem są cytrusy, które są fototoksyczne (potrafią powodować przebarwienia skóry pod wpływem słońca) i są bardzo mocno ograniczone przez IFRA.

Akordy zapachowe

W perfumach przeważnie nie używamy olejków zapachowych, bo są za słabe w porównaniu z resztą składników. Rozwiązaniem są tzw. akordy - staramy się uzyskać jakiś zapach z wielu różnych składników.

Pracuje się nad nimi samodzielnie albo szuka w internecie (głównie po angielsku) wpisując: “nazwa zapachu accord”. Bardzo dużo akordów jest udostępnionych na olfactorian.com.

Źródła wiedzy

Po polsku jest raczej mało informacji o tworzeniu perfum, dlatego głównie szukam odpowiedzi na moje pytania po angielsku.

Dobre źródła informacji:

Ważne: jeśli sam piszesz/pytasz o coś na Reddit lub Basenotes, zawsze zwróć uwagę, że robisz perfumy olejowe, a nie w alkoholu (jak przeważnie większość komentujących robi w domyśle).

Uwagi ekologiczne

Galaxolide oraz wszystkie polycykliczne piżma, takie jak Tonalide (Fixolide, Musk Tetralin), Traseolide, Celestolide (Musk Dimethyl Indane, Esperone), Phantolide - ich biodegradacja trwa ponad 10 lat, dlatego ich unikam.

Notatki o składnikach

Labdanum (czystek) absolut

Rozcieńczony we frakcjonowanym oleju kokosowym (FOK) po kilka dniach się rozdziela i opada. Przed użyciem do gotowych perfum wystarczy zamieszać i jak się zmaceruje z innymi składnikami to już nie widzę tego problemu.

Coumarin

Nie chciał się początkowo rozpuścić w FOK. Ale po 3-4 tygodniach rozpuścił się całkowicie (5% mieszanka). Z tego co czytałem w internecie IPM nie nadaje się do jego rozcieńczania bo szybko ulega w nim ponownej krystalizacji.

Ethyl vanillin

Nie rozcieńczenia się we FOK, bardzo szybko opada na dno. Podejrzewam że kryształki vanilliny mają ten sam problem więc nie próbowałem ich rozcieńczać.

Evernyl/Veramoss

Nie rozpuszcza się w IPM.

DEP (Diethyl phthalate)

Dep nie miesza się z olejami więc pamiętaj żeby nie kupować składników już w nim rozcieńczonych.

TEC (Triethyl citrate)

Ładnie miesza się z FOK ale nie miesza się z olejem jojoba, rozwarstwia się.